Systemy kaucyjne

Czym to jest

W systemie kaucyjnym klient płaci kaucję przy zakupie napoju i dostaje pieniądze z powrotem, gdy zwróci puste opakowanie do punktu zbiórki. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju uznaje taki system za jedną z form rozszerzonej odpowiedzialności producenta, jeśli producenci sami go finansują i prowadzą. Punkty zbiórki są obsługiwane przez personel albo wyposażone w automaty, które przyjmują puste opakowania automatycznie.

Dlaczego to ważne

Według Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju w niektórych krajach i regionach z systemem kaucyjnym zbiera się ponad 90 procent objętych nim opakowań, a w badaniach odpadów odnotowano spadek liczby opakowań z kaucją od 40 do 90 procent. W Niemczech, na Litwie i w Norwegii system kaucyjny działa obok obowiązku przyjmowania opakowań z powrotem przez producentów. Komisja Europejska podaje cel selektywnej zbiórki 77 procent jednorazowych butelek plastikowych do 2025 roku i 90 procent do 2029 roku.

Jak to czytać

Wskaźnik zwrotu to udział sprzedanych opakowań z kaucją, które klienci zwrócili, odzyskując kaucję. W tej samej analizie czytamy, że wysokość kaucji wpływa na zachętę do udziału w systemie i wiąże się z wyższym wskaźnikiem zwrotu, a na wykresie rynki z wyższą minimalną kaucją mają wyższy wskaźnik zwrotu. Niewykorzystane kaucje mogą częściowo pokryć koszty działania systemu, a analiza proponuje rozważyć cele zbiórki lub podatek powiązany ze wskaźnikiem zbiórki, aby operatorzy dążyli do wysokiego wskaźnika zwrotu i tylko częściowo opierali się na niewykorzystanych kaucjach.

Ograniczenia

W porównaniu ze zbiórką przy posesji zebranie każdego dodatkowego opakowania w systemie kaucyjnym zwykle kosztuje więcej, a przychody ze sprzedaży surowca w większości przypadków pokrywają tylko część kosztów, więc takie systemy zwykle potrzebują opłat od producentów albo wsparcia publicznego. Automaty do zwrotu opakowań wymagają dużych nakładów inwestycyjnych. Tam, gdzie działa już zbiórka opakowań przy posesji, system kaucyjny odbiera jej cenny surowiec, dlatego przepisy powinny określać, które produkty należą do którego systemu, a każdy produkt powinien podlegać tylko jednemu z nich.

Źródła

Linki służą weryfikacji. Artykuł zostaje na Fix Planet.

1. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju: systemy kaucyjne i ich współdziałanie z dodatkowymi obowiązkowymi politykami rozszerzonej odpowiedzialności producenta (Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD): Deposit-refund systems and the interplay with additional mandatory extended producer responsibility policies) : https://www.oecd.org/en/publications/deposit-refund-systems-and-the-interplay-with-additional-mandatory-extended-producer-responsibility-policies_a80f4b26-en.html
2. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju: systemy kaucyjne i ich współdziałanie z dodatkowymi obowiązkowymi politykami rozszerzonej odpowiedzialności producenta, dokument roboczy o środowisku nr 208, dokument (Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD): Deposit-refund systems and the interplay with additional mandatory extended producer responsibility policies, OECD Environment Working Papers No. 208 (PDF)) : https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2022/12/deposit-refund-systems-and-the-interplay-with-additional-mandatory-extended-producer-responsibility-policies_c92a063b/a80f4b26-en.pdf
3. Komisja Europejska: tworzywa sztuczne jednorazowego użytku (European Commission: Single-use plastics) : https://environment.ec.europa.eu/topics/plastics/single-use-plastics_en