Nasadzenia wzbogacające
Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) opisuje nasadzenia wzbogacające jako przesadzanie wyhodowanych w szkółce sadzonek lub samosiewów, czyli młodych drzew zebranych z dna lasu, w naturalne prześwity lasu, luki powstałe przy wycince albo linie lub pasy specjalnie w tym celu wycięte.
Pracownik leśnictwa plemienia Apaczów Białych Gór sadzi sadzonkę sosny żółtej narzędziem ręcznym w Arizonie.
Zdjęcie: Beverly Moseley, Służba Ochrony Zasobów Naturalnych Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, domena publiczna, za pośrednictwem Wikimedia Commons.
Czym to jest
Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) opisuje nasadzenia wzbogacające jako przesadzanie wyhodowanych w szkółce sadzonek lub samosiewów, czyli młodych drzew zebranych z dna lasu, w naturalne prześwity lasu, luki powstałe przy wycince albo linie lub pasy specjalnie w tym celu wycięte. Mogą być stosowne tam, gdzie naturalne odnowienie pożądanych gatunków jest niewystarczające lub nierównomierne, oraz by wspierać wybrane, zwykle cenne gatunki, które słabo odnawiają się same. Dwa najczęstsze warianty to sadzenie w liniach i sadzenie w lukach. Wybór zależy głównie od stanu drzewostanu, a sadzenie w lukach zwykle zaleca się w lasach nadmiernie wyciętych, gdzie linie sadzenia trudniej otworzyć i utrzymać.
Dlaczego to ważne
FAO zauważa, że nasadzenia wzbogacające powszechnie stosowano do odtwarzania wyciętych lasów pierwotnych oraz do zwiększania zasobów drewna i wartości gospodarczej lasów wtórnych. Zdegradowane lasy pierwotne stają się dominującym typem lasu w wielu krajach i coraz częściej muszą pełnić produkcyjne i środowiskowe funkcje lasów pierwotnych.
Jak to czytać
FAO wymienia, czego wymaga sukces: odpowiedniego światła, właściwego nadzoru i późniejszej pielęgnacji, zwłaszcza po to, by regulować oświetlenie i ograniczać konkurencję innych roślin. Stan sadzonek w chwili sadzenia jest ważnym czynnikiem, a FAO uznaje za kluczowe użycie wysokiej jakości materiału sadzeniowego. Odpowiednie gatunki prawdopodobnie dają cenne drewno, szybko rosną, regularnie kwitną i owocują, znoszą szeroki zakres warunków i niedobór wilgoci oraz nie mają poważnych szkodników. Przykład FAO z Malezji pokazuje rozmaitość metod. W Sabahu doświadczalne nasadzenia wzbogacające objęły 10 000 hektarów wyciętego lasu: zaczynano od drzew sadzonych co 3 metry w rzędach oddalonych o 10 metrów, każdy rząd wycinano jako pas o szerokości 2 metrów, a pielenie może trwać do sześciu lat po posadzeniu. Na Półwyspie Malajskim, gdzie zostało więcej dużych drzew okapu, a cień spowalnia wzrost sadzonek, w doświadczeniu stosuje się sadzonki do 2 metrów wysokości sadzone w dołach wykopanych małym ciągnikiem ze świdrem.
Ograniczenia
W towarzyszącej publikacji FAO o lasach wtórnych stwierdzono, że korzyści ekonomiczne nasadzeń wzbogacających są wciąż niejasne, choć w warunkach doświadczalnych uzyskuje się obiecujące wyniki. Podano tam także, że nie ma jednej recepty odpowiedniej do wszystkich sytuacji. W Sabahu ekonomii pomogły płatności za pochłanianie węgla w miarę odtwarzania się lasu, a doświadczenia na Półwyspie Malajskim były na wczesnym etapie.
Źródła
- Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa: hodowla lasu w lasach naturalnych, moduł Zestawu narzędzi zrównoważonej gospodarki leśnej (Silviculture in Natural Forests)
- Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa: hodowla lasu w lasach naturalnych, podstawowa wiedza, PDF (Silviculture in Natural Forests, Basic knowledge)
- Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa: jak pomóc lasom odzyskać okrywę, zarządzanie lasami wtórnymi, nierozpoznane możliwości (Helping forests take cover, Secondary forest management: the unrecognised opportunities)
- Wikimedia Commons: sadzenie sadzonki sosny żółtej, plemię Apaczów Białych Gór, zdjęcie (White Mountain Apache Arizona-105)