Najpierw mapy: oś czasu wielkich udokumentowanych migracji człowieka, potem mała figura i encyklopedia. Homo sapiens powstał w Afryce około 300 000 lat temu. Na każdej karcie jest kiedy, gdzie i dlaczego: klimat, lód, rolnictwo, wojna, handel, imperium, niewolnictwo: tylko tam, gdzie to trzyma nauka. To nie mapa wszystkich ludzi co pięćdziesiąt lat. Attyla i wędrówki ludów zostają tutaj; żywe ruchy są na Wielkich migracjach.
Karty zdarzeń, nie regularna siatka czasu. Każdy ruch ma zakres dat, trasę lub region, czynniki tylko tam, gdzie trzyma je nauka, i źródło. Presja hunicka zostaje na tej półce Ludzie. Wielkie migracje to żywe ruchy masowe, nie druga karta Attyli.
Oś czasu dobrze udokumentowanych ruchów: nie mapa wszystkich ludzi co pięćdziesiąt lat. Karty plejstocenu to dydaktyczne strzałki na NASA Blue Marble. Późniejsze to opublikowane płyty. Luki są oznaczone. Nie wymyślamy globalnych choropletów ludności.
Dydaktyczna strzałka ku Azji Południowo-Zachodniej. Datowany ruch, nie GPS każdej grupy.
Najbliższa płyta na otwartej licencji: nie spis dokładnego roku.
Nie ma jeszcze płyty trasy na otwartej licencji. Strzałki to schemat dydaktyczny, nie datowana mapa inwazji.
Wielkie migracje → Żywe ruchy masowe są na tamtej półce. Ta płyta to regionalny schemat 100-500 n.e. Attyli tam nie powielamy.
Bergström et al., Science, 2020: Late Pleistocene expansion
Zakres dat: ~70,000-50,000 years ago
https://www.science.org/doi/10.1126/science.aay5012
Licencja:
Site schematic on NASA Blue Marble (public domain)
Podstawa schematu: NASA Blue Marble Next Generation (grudzień 2004, domena publiczna): fizyczna Ziemia, nie mapa polityczna i nie raster ludności.
Publiczne mapy dydaktyczne: otwierane na ich stronach. Daty zostają przy nazwanym źródle. To nie GPS każdej grupy.
Interaktywna mapa California Academy of Sciences: zarys archeologiczny, genetyczny i klimatyczny rozprzestrzeniania Homo sapiens z Afryki, z osią klimatu. Mapa pulpitu Akademii; zaznaczają, że nie jest zbudowana na telefony.
Otwórz mapę →Globalne miejsca wczesnych znalezisk, ze źródeł Wikipedii.
Otwórz mapę →Atlas of Human Evolution: trzy mapy epok: australopiteki, Homo erectus i Homo sapiens: z własnymi etykietami atlasu.
Otwórz mapę →Źródło: Atlas of Human Evolution: interactive maps covering ~7 million years
Wymienione w Cartetika: maps of early human migrations
Zwykła rama naukowa tej witryny: pochodzenie w Afryce ~300 tysięcy lat temu; Australia / Sahul około 65-50 tysięcy; trwała obecność w Europie około 45-40 tysięcy; Ameryki około 15-10 tysięcy, ze starszymi stanowiskami wciąż spornymi. To okna przybycia, nie lata marszu.
Czynniki zmieniają się krokiem. Mokre i suche fazy w Afryce Północnej i Lewancie otwierały albo zamykały pustynne korytarze. Spadek poziomu morza w maksimach glacjalnych odsłonił Sundę i zwęził przerwy wodne do Sahulu. Lądolody blokowały, potem później oferowały, drogi w głąb Ameryk. Wybrzeża, rzeki i zwierzyna były zasobami. Późniejsze wyspy wymagały łodzi.
Przyroda · Homo sapiens → Przyroda trzyma ramę gatunku: pochodzenie, liczby i rodzaje dużych ssaków, które zniknęły po pierwszym przybyciu. Ta półka ma drogę głębokiej historii.
Wielkie migracje → Żywe ruchy masowe: gnu, motyle, ptaki arktyczne: są na osobnej półce. Karta wędrówek ludów powyżej to karta epoki Attyli; tam jej nie powielamy.
Ludzie wyewoluowali w Afryce. Data ~300 000 lat to pochodzenie, nie pistolet startowy do marszu do Australii. Przez większość tego czasu gatunek żył na jednym kontynencie, z impulsami do Lewantu, które nie założyły późniejszego ogólnoświatowego wzoru. Duże ssaki Afryki żyły już obok homininów; dlatego ta strona nie traktuje afrykańskiej utraty megafauny jako fali „pierwszego kontaktu” w tym samym sensie co Sahul albo Ameryki.
Ekspansja późnego plejstocenu około 70 000-50 000 lat temu to ta, która zostawiła większość pochodzenia ludzi żyjących dziś poza Afryką (syntezy genetyczne jak Bergström et al. 2020). Czynnikiem nie był jeden „pęd do odkrywania”. Okna zielonej Sahary i Lewantu, potem suche bariery, sterowały, kiedy pustynia była drogą, a kiedy murem. Nil, wybrzeża Morza Czerwonego i Bab al-Mandab to wielokrotnie omawiane korytarze; ta witryna nie wybiera jednego nieudowodnionego szlaku i nie rysuje go jako faktu.
Australia, Nowa Gwinea i Tasmania były połączone jako Sahul, gdy poziom morza był niższy. Dotarcie i tak wymagało przepraw wodnych z Sundy. Madjedbebe w północnej Australii datowano na około 65 000 lat (Clarkson et al. 2017); inne przeglądy siadają później w oknie 65-50 tysięcy. Tak czy inaczej to dziesiątki tysiącleci przed Amerykami. Mieszanka czynników to glacjalny spadek poziomu morza odsłaniający szelfy, umiejętność wybrzeża i skakania po wyspach oraz tropikalne zasoby: nie wolne od lodu korytarze w głębi lądu.
Współcześni ludzie byli w częściach Azji, zanim stali się liczni w Europie. Trwałą obecność europejską zwykle kładzie się około 45 000-40 000 lat temu, po populacjach neandertalczyków. Czynniki obejmują produktywność łowieckich krajobrazów stepu mamutowego w chłodnych stadiach, systemy rzeczne i powolne otwieranie wyższych szerokości, gdy klimat pozwolił. To nie ten sam zegar co Sahul.
Beringia łączyła Syberię i Alaskę, gdy poziom morza był niski. Lądolody laurentyjski i kordylierski potem zablokowały wnętrze. Pedersen et al. 2016 argumentowali, że korytarz wolny od lodu stał się biologicznie drożny za późno dla pierwszych ludów, dlatego pacyficzna trasa przybrzeżna jest zwykłym modelem roboczym dla wejścia ~16 000-14 000 lat, z Clovis później. Ta encyklopedia używa roboczego okna witryny 15-10 tysięcy dla szerokiej obecności. Starsze twierdzenia (w tym White Sands, Nowy Meksyk) istnieją i pozostają sporne; nie są tu traktowane jako ustalone daty pierwszego przybycia. Załamanie megafauny w Amerykach to fala przybycia, którą kataloguje Przyroda: użyteczna jako kontekst, dlaczego nowy drapieżnik na nowym kontynencie ma znaczenie, nie lista gatunków do wklejenia na tę mapę.
Madagaskar, Oceania odległa i Nowa Zelandia to historie holocenu. Pierwsze osadnictwo Nowej Zelandii jest rzędu 700 lat temu (wczesny XIV wiek w zwykłym odczycie archeologicznym). Czynnikiem jest żegluga ku nowemu lądowi i ptakom, które nigdy nie widziały ludzi: nie korytarz lodowy. Wymierania wyspowe należą na półkę Wymarłych w Przyrodzie; to koniec migracji, nie szlak.
