Drewno konstrukcyjne wielkowymiarowe

Czym to jest

Drewno konstrukcyjne wielkowymiarowe to rodzina wyrobów z drewna inżynierskiego do elementów nośnych budynków. Panele z drewna klejonego krzyżowo składają się z kilku warstw desek ułożonych na krzyż, zwykle pod kątem 90 stopni, i sklejonych po szerokich bokach. Panel ma co najmniej trzy warstwy, zwykle nieparzystą ich liczbę, a od trzech do siedmiu warstw jest częste. Drewno klejone warstwowo to wyrób inżynierski o określonej wytrzymałości, z dwóch lub więcej warstw desek sklejonych tak, że włókna wszystkich warstw biegną równolegle do długości. Te definicje podaje Służba Leśna Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych w rozdziale Podręcznika drewna klejonego krzyżowo oraz w swoim Podręczniku drewna.

Dlaczego to ważne

Służba Leśna Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych podaje, że drewno klejone krzyżowo i drewno klejone warstwowo są odnawialną alternatywą dla zwykłych materiałów budowlanych, która magazynuje węgiel, a przy tym oferują wytrzymałość, odporność ogniową i swobodę projektowania. Podręcznik drewna dodaje, że panele z drewna klejonego krzyżowo stanowią alternatywę dla części zastosowań budowlanych, w których obecnie używa się betonu, muru lub stali. Agencja mówi, że luka w krajowej produkcji spowolniła upowszechnienie tych wyrobów, a zwiększanie podaży pomaga obniżać koszty deweloperów. Jej program dotacji na innowacje w drewnie, uruchomiony w 2015 roku, wymienia drewno konstrukcyjne wielkowymiarowe wśród krajowych obszarów priorytetowych.

Jak to czytać

Brian Brashaw, zastępca dyrektora Służby Leśnej ds. innowacji w drewnie, powiedział w 2025 roku, że od 2015 roku w Stanach Zjednoczonych powstało 13 nowych zakładów drewna konstrukcyjnego wielkowymiarowego, obsługujących rynki budynków komercyjnych, użyteczności publicznej i wielorodzinnych. Liczba ta pochodzi z jego wypowiedzi w materiale Służby Leśnej. Agencja podaje, że jej dotacje wspierają producentów, którzy pozyskują drewno ze zrównoważonych źródeł, ograniczają odpady i tworzą miejsca pracy we wspólnotach wiejskich. Gdy spotkasz twierdzenie o budynku z drewna konstrukcyjnego wielkowymiarowego, sprawdź, z czego zrobiono wyrób, gdzie wyrosło drewno i co źródło mówi o węglu.

Ograniczenia

Wykorzystane tu materiały Służby Leśnej opisują magazynowanie węgla ogólnie i nie podają wartości węgla dla żadnego pojedynczego budynku. W Podręczniku drewna klejonego krzyżowo stwierdzono, że panele z tego drewna mają stosunkowo dużą zdolność magazynowania wilgoci, ale niską paroprzepuszczalność, więc panele nadmiernie zawilgocone w czasie budowy mogą wchłonąć dużo wilgoci i wolno schnąć, i zaleca się dodatkową barierę powietrzną. Liczba 13 nowych zakładów dotyczy wyłącznie Stanów Zjednoczonych.

Źródła

• Służba Leśna Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych: zwiększanie produkcji drewna konstrukcyjnego wielkowymiarowego, zamykanie luk i pobudzanie innowacji (Scaling up mass timber: Closing gaps, fueling innovation)
• Służba Leśna Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych: innowacje w drewnie (Wood Innovations)
• Dział Badań i Rozwoju Służby Leśnej Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych: rozdział 1, wprowadzenie do drewna klejonego krzyżowo, z Podręcznika drewna klejonego krzyżowo, 2013 (Chapter 1, Introduction to cross-laminated timber, CLT Handbook)
• Dział Badań i Rozwoju Służby Leśnej Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych: rozdział 12, właściwości mechaniczne materiałów kompozytowych na bazie drewna, z Podręcznika drewna, 2021 (Chapter 12, Mechanical properties of wood-based composite materials, Wood Handbook)
• Wikimedia Commons: konstrukcja z drewna klejonego krzyżowo, zdjęcie (Brettsperrholzkonstruktion)