Wesprzyj

← Oceany

Namorzyny

Gdzie wzdłuż tropikalnych wybrzeży rosną lasy namorzynowe i jak zmieniał się ich areał przez cztery dekady. Projekt „Globalny monitoring namorzynów” podaje, że od 1985 do 2025 roku świat zyskał netto 47 707 hektarów, przy czym w jednych krajach areał wzrósł, a w innych mocno się skurczył.

Areał i zmiany · od 1985 do 2025

Zasięg namorzynów w Azji Południowo-Wschodniej i na Nowej Gwinei w latach 1996 i 2020 według edycji projektu „Globalny monitoring namorzynów” za okres od 1996 do 2020. Zielony oznacza namorzyny w obu latach, pomarańczowy tylko w 1996, niebieski tylko w 2020. Każda komórka pokazuje, jaką część jej powierzchni zajmują namorzyny.

Zasięg namorzynów w Azji Południowo-Wschodniej i na Nowej Gwinei w latach 1996 i 2020 według edycji projektu „Globalny monitoring namorzynów” za okres od 1996 do 2020. Zielony oznacza namorzyny w obu latach, pomarańczowy tylko w 1996, niebieski tylko w 2020. Każda komórka pokazuje, jaką część jej powierzchni zajmują namorzyny.

Mapa Fix Planet na podstawie danych projektu „Globalny monitoring namorzynów” z lat 1996 i 2020 (Bunting i in., 2022), udostępnionych przez Esri Living Atlas. ©Global Mangrove Watch. Linia brzegowa: Natural Earth, domena publiczna (https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/). Licencja: Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe, https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Czym to jest

Namorzyny to lasy drzew tolerujących sól, które rosną tam, gdzie pływy zalewają tropikalne i subtropikalne wybrzeża. Projekt „Globalny monitoring namorzynów” prowadzą wspólnie Uniwersytet w Aberystwyth, firma zajmująca się obserwacją Ziemi, międzynarodowa organizacja ochrony mokradeł, amerykańska organizacja ochrony przyrody i Japońska Agencja Eksploracji Aerokosmicznej. Jego najnowsza aktualizacja daje mapę zasięgu namorzynów na każdy rok od 1985 do 2025, łącznie 41 rocznych map, wykonanych ze zdjęć optycznych z satelitów i ze zdjęć radarowych o długiej fali. Najnowsze mapy bazowe pokazują szczegóły do 10 metrów, a mapy strat i odbudowy do 30 metrów.

Dlaczego to ważne

Namorzyny chronią społeczności przybrzeżne przed sztormowymi wezbraniami i wzrostem poziomu morza, wspierają rybołówstwo i źródła utrzymania ludzi, dają schronienie bogatej przyrodzie i według międzynarodowej organizacji ochrony mokradeł magazynują węgiel w przeliczeniu na hektar nawet czterokrotnie szybciej niż lasy na lądzie. Projekt podaje, że zachowało się 147 283 km² namorzynów w 128 krajach i terytoriach. Od 1985 do 2025 roku świat zyskał netto 47 707 hektarów namorzynów, czyli 477 km². Ta suma jest bilansem wyników poszczególnych krajów. Indie zyskały 1 180 km², Australia 1 396 km², a Indonezja, która ma największy areał namorzynów, straciła netto 2 043 km² od 1985 roku, Mjanma 1 457 km².

Jak to czytać

Mapa pokazuje Azję Południowo-Wschodnią i Nową Gwineę, region z Indonezją; użyto danych wcześniejszej edycji projektu z lat 1996 i 2020. Kolor zielony oznacza namorzyny obecne w obu latach, pomarańczowy namorzyny, które były w 1996 roku, a zniknęły do 2020, niebieski namorzyny, których nie było w 1996 roku, a które są w 2020. Każda komórka pokazuje, jaką część jej powierzchni zajmują namorzyny, więc wąskie pasy wyglądają blado. Liczby ogólnoświatowe w tekście pochodzą z najnowszej aktualizacji, która obejmuje okres od 1985 do 2025 i trzyma straty brutto oraz przyrosty brutto w osobnych warstwach, dzięki czemu wyrąb w jednym miejscu widać oddzielnie od odrostu w innym. Dokładność najnowszych map bazowych szacuje się na 93 procent.

Ograniczenia

Zysk netto 477 km² na świecie jest niewielki wobec 147 283 km², które pozostały, i ukrywa duże straty lokalne. Międzynarodowa organizacja ochrony mokradeł podaje, że przyrosty występują głównie wokół rzek i delt i mogą wynikać z działalności człowieka w górze rzeki, na przykład z górnictwa i wycinki lasów, które zmieniają przepływ wody i osadów. Inna część przyrostu pochodzi z naturalnego odrastania, nasadzeń i odbudowy. Mapy z lat 80. i 90. opierają się w niektórych regionach na mniejszej liczbie zdjęć satelitarnych, więc wczesne lata są mniej pewne. Dwie edycje danych dają różne wyniki, dlatego liczbę warto podawać razem z edycją.

Źródła

  1. „Globalny monitoring namorzynów”: platforma do przeglądania map (Global Mangrove Watch: platform for exploring the maps) : https://www.globalmangrovewatch.org/
  2. Wetlands International: „Dobre wieści o namorzynach na świecie ukrywają duże straty w niektórych regionach, wynika ze zaktualizowanego projektu” (23 lipca 2026) (Wetlands International: Good news for mangroves globally masks big losses in some regions, according to updated Global Mangrove Watch (23 July 2026)) : https://www.wetlands.org/good-news-for-mangroves-globally-masks-big-losses-in-some-regions-according-to-updated-global-mangrove-watch/
  3. Japońska Agencja Eksploracji Aerokosmicznej, Centrum Obserwacji Ziemi: zbiór danych „Globalnego monitoringu namorzynów” (Japan Aerospace Exploration Agency, Earth Observation Research Center: Global Mangrove Watch dataset) : https://www.eorc.jaxa.jp/ALOS/en/dataset/gmw_e.htm
  4. Globalny Sojusz na rzecz Namorzynów: premiera aktualizacji „Globalnego monitoringu namorzynów” (Global Mangrove Alliance: Global Mangrove Watch 4.1 Launch) : https://www.mangrovealliance.org/news/global-mangrove-watch-4-launch
  5. Esri Living Atlas: szereg czasowy „Globalnego monitoringu namorzynów” (edycja za okres od 1996 do 2020, źródło mapy) (Esri Living Atlas: Global Mangrove Watch Time Series (1996 to 2020 edition, source of the map)) : https://www.arcgis.com/home/item.html?id=3a08770f1929427fb7d33d509d27969e