Wesprzyj

← Prawo · Ekologia

Ekologia

Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci

Globalny traktat o rtęci. Strony kontrolują podaż rtęci i handel nią, wyroby, procesy produkcyjne, rzemieślnicze i drobne wydobycie złota, emisje do powietrza, uwalnianie do gleby i wody, składowanie, odpady oraz tereny zanieczyszczone. Zbiór Traktatów Organizacji Narodów Zjednoczonych wymienia 154 Strony.

Widok z lotu ptaka na Zatokę Minamata na japońskim wybrzeżu w 1974 r., miejsce, które dało nazwę traktatowi o rtęci.
Widok z lotu ptaka na Zatokę Minamata na japońskim wybrzeżu w 1974 r., miejsce, które dało nazwę traktatowi o rtęci. Zdjęcie lotnicze: „Krajowe informacje o obrazach terenu (kolorowe zdjęcia lotnicze)”, Ministerstwo Ziemi, Infrastruktury, Transportu i Turystyki Japonii, 1974 r., za pośrednictwem Wikimedia Commons; kadrowanie: Fix Planet. Licencja: warunki korzystania ministerstwa z Internetowego Systemu Map Informacji o Terenie, które zezwalają na swobodne ponowne wykorzystanie z podaniem źródła i są zgodne z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa
Ekologia Obowiązujące Międzynarodowy (strony konwencji; depozytariuszem jest Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych)

Nazwa oficjalna: Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci
Cytat: Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci; przyjęta w Kumamoto 10 października 2013; weszła w życie 16 sierpnia 2017
Rok / status: Przyjęta w Kumamoto 10 października 2013. Weszła w życie 16 sierpnia 2017.

Co robi

Konwencja z Minamaty jest traktatem środowiskowym Organizacji Narodów Zjednoczonych, nazwanym od japońskiego miasta Minamata, gdzie zatrucie rtęcią z zakładów przemysłowych przez dziesięciolecia szkodziło społeczności nadmorskiej. Państwa i Unia Europejska przyjęły tekst na konferencji pełnomocników w Kumamoto w Japonii 10 października 2013 r. Weszła w życie 16 sierpnia 2017 r., dziewięćdziesiąt dni po złożeniu pięćdziesiątego dokumentu ratyfikacji, przyjęcia, zatwierdzenia lub przystąpienia. Funkcje sekretariatu pełni dyrektor wykonawczy Programu Narodów Zjednoczonych do spraw Ochrony Środowiska.

Gdzie obowiązuje / status

Tekst traktatu określa zobowiązania oraz załączniki z listami wyrobów i procesów. Konferencja Stron może zmieniać załączniki. Niektóre Strony oświadczają, że zmiany załączników wiążą je dopiero po złożeniu odrębnego dokumentu, jak zrobił to Trynidad i Tobago, przystępując 26 czerwca 2026 r. Zbiór Traktatów Organizacji Narodów Zjednoczonych (rozdział XXVII, nr 17) prowadzi depozytariuszowy rejestr podpisów, Stron i wejścia w życie. Jego stan z 1 października 2026 r. obejmował 128 sygnatariuszy i 154 Strony. Te liczby zmieniają się, gdy składane są nowe dokumenty.

Udokumentowane korzyści albo zamierzony skutek

Rtęć jest toksycznym metalem, który przemieszcza się na duże odległości w powietrzu i wodzie, gromadzi się w rybach i w organizmach ludzi oraz szkodzi mózgowi i układowi nerwowemu, zwłaszcza u nienarodzonych dzieci i młodych osób. Żadne państwo samo nie powstrzyma narażenia. Konwencja zobowiązuje Strony do stopniowego ograniczania i wycofywania wielu wyrobów z dodatkiem rtęci, do kontroli procesów produkcyjnych, w których używa się rtęci, do ograniczania emisji z dużych źródeł przemysłowych, do bezpiecznego gospodarowania odpadami rtęciowymi oraz do działań wobec rzemieślniczego i drobnego wydobycia złota, które pozostaje dużym źródłem zużycia rtęci.

Zastrzeżenia

Konwencja wiąże Strony, które ją ratyfikowały, przyjęły, zatwierdziły lub do niej przystąpiły. Państwo, które tylko podpisało traktat, nie przyjęło jeszcze wszystkich obowiązków, a część sygnatariuszy jest właśnie w takiej sytuacji. Z powodu wspomnianych oświadczeń Stron zmiany załączników mogą wchodzić w życie dla jednych Stron później niż dla innych. Prawo krajowe i jego egzekwowanie decydują, jak daleko reguły sięgają w praktyce. Aktualną listę Stron prowadzi Zbiór Traktatów.

Źródła

Zbiór Traktatów Organizacji Narodów Zjednoczonych, notyfikacja depozytariusza o Trynidadzie i Tobago, zdjęcie lotnicze z 1974 r. oraz warunki korzystania japońskiego ministerstwa.