Zdjęcie: Johannes Reimer ( CC BY 4.0 )
Czym jest
Commonwealth Fusion Systems składa SPARC, tokamak wysokiego pola w Devens w Massachusetts, by pokazać netto energię fuzyjną (Q>1: moc fuzji większa niż moc grzania plazmy). Sierpniowa nota CFS z 2026 r. pisała, że SPARC jest prawie w 80% gotowy, magnesy wchodzą, systemy pomocnicze już chodzą. Strona SPARC firmy nadal celuje w Q>1 w 2027 r. SPARC nie będzie sprzedawał prądu. Następna elektrownia ARC to projekt sieciowy; CFS mówiła recenzentom DOE o ok. 400 MW netto elektrycznych na początku lat 30. To cele firmy.
Jaki problem adresuje
Fuzja obiecuje gęste, niskoemisyjne ciepło, jeśli zakład potrafi pracować, hodować tryt i żyć pod neutronami. Żaden prywatny ani publiczny tokamak nie wstawił jeszcze komercyjnej mocy do sieci.
Jak działa
Magnesy z nadprzewodników wysokotemperaturowych robią mniejszy tokamak niż ITER. Q>1 to wzmocnienie plazmy, nie sprawność gniazdkowa elektrowni: magnesy, krio i turbina są osobno. Mylenie SPARC z zakładem energetycznym to zwykły błąd.
Status i gracze
CFS; program DOE Milestone-Based Fusion Development; linia MIT. Karty sąsiednie: ITER (nauka publiczna) i NIF (zapłon inercyjny). Prywatna fuzja to nie ITER i nie działający zakład.
Ryzyka i granice
Harmonogram, tryt, materiały i koszt. Twierdzenie o 80% montażu to nie pierwsza plazma. Q>1 w 2027 to cel. Nawet sukces zostawi ARC do zbudowania.
Źródła
Blog CFS o postępie SPARC (~80% złożone) i strona SPARC (cel Q>1 2027). Wzmocnienie plazmy to nie elektrownia.